Verordening bouwproducten (CPR)
De kabel als steunpilaar bij brandbeveiliging
In moderne nieuwe gebouwen worden de nieuwste inzichten op het gebied van brandbescherming in de praktijk omgezet. Ook de juridische situatie rondom brandbeveiliging heeft zich de laatste jaren verder ontwikkeld. Bij brand hebben bezoekers van het gebouw vaak maar weinig tijd om de brand te ontvluchten. Het grootste gevaar zijn meestal niet de vlammen zelf, maar de rookontwikkeling en de giftige gassen die vrijkomen bij de verbranding van kunststoffen. Binnen zeer korte tijd kunnen de longen hierdoor onherstelbaar beschadigd raken.
Om dit gevaar in te dammen, worden bouwmaterialen getest en geclassificeerd op hun brandgedrag. Aan de hand van de volgende informatie laten we u zien wat het doel is van de Europese Verordening Bouwproducten, wat de vereisten en brandklassen voor kabels en draden zijn en hoe u de beste kabel voor uw toepassing kunt vinden.
Wat is de Europese Bouwproductenverordening?
De Europese Bouwproductenverordening (CPR) EU 305/2011, oftewel de Construction Products Regulation, is een in de EU geldige wettelijke regeling waarin uniforme product- en testnormen voor bouwproducten zijn vastgelegd. Volgens deze verordening zijn bouwproducten alle goederen die permanent in gebouwen worden geïnstalleerd.
De verordening definieert fundamentele veiligheidseisen voor gebouwen, waarvan brandbeveiliging er één is.
Het is bindend voor alle lidstaten van de Europese Unie (EU) en omvat sinds 1 juli 2017 ook Kabels en draden die permanent in structuren zijn geïnstalleerd.
Kabels en draden worden daarbij volgens een uniform classificatiesysteem ingedeeld en moeten aan bepaalde eisen voldoen.
Sinds het vertrek van het Verenigd Koninkrijk uit de EU, ook bekend als Brexit, is er ook een tegenhanger van de Europese Bouwproductenverordening, die alleen geldig is in het Verenigd Koninkrijk. Deze tegenhanger volgt de klassen en regels van de CPR. Voor elke Europese norm is er dus een norm met identieke inhoud voor het Verenigd Koninkrijk.
Wat is het doel van de CPR?
Het doel van de CPR is de veiligheid van gebouwen en de aanwezige personen te verbeteren. Door kabels en draden met betere brandeigenschappen te installeren, moet het risico van brand tot een minimum worden beperkt.
Daarnaast worden de nationale voorschriften inzake de vereisten voor bouwproducten en bouwmaterialen geharmoniseerd. Binnen de Europese interne markt wordt het gemakkelijker gemaakt om producten voor fabrikanten van bouwmaterialen op de markt te brengen.
De Bouwproductenverordening dient tevens als wettelijke basis voor de CE-markering van producten en de prestatieverklaring van de fabrikant.
Waar wordt de CPR toegepast?
De CPR wordt toegepast in alle gebouwen waar kabels en draden vast en permanent worden geïnstalleerd.
Daartoe behoren o.a.:
- wooncomplexen, industriecomplexen, commerciële gebouwen en kantoorgebouwen
- ziekenhuizen, scholen en recreatiecentra
- luchthavens, stations en ondergrondse parkeergarages
- openbare gebouwen zoals scholen of musea
Hierbij geldt: hoe hoger het brandrisico en de veiligheidseisen van het gebouw, hoe hoger de brandklasse van de kabels en draden moet zijn.
LAPP biedt u een groot aantal CPR-geclassificeerde kabels voor diverse toepassingen.
Hoe wordt het brandgedrag beoordeeld volgens EN 50575?
De geharmoniseerde norm EN 50575 van de CPR definieert het brandgedrag van kabels en draden aan de hand van 5 criteria:
- Vlamverspreiding
- Hitteontwikkeling
- Rookontwikkeling
- Zuurvorming
- Vorming van brandende druppels
Deze criteria spelen een doorslaggevende rol bij de indeling in een van de verschillende brandklassen. Tijdens het testen van het brandgedrag van een kabel of draad, zijn er diverse criteria waarop strikte wettelijke grenswaarden niet mogen worden overschreden.
Welke brandklassen zijn er voor kabels en draden?
De Bouwproductenverordening omvat zeven brandklassen, variërend van "Niet ontvlambaar (Aca)" tot "Licht ontvlambaar (Fca)". De afkorting "ca" in de betreffende klasse staat daarbij voor "cable".
Bovendien zijn er drie extra klassen: rookontwikkeling, zuurvorming en de vorming van brandende druppels:
Rookontwikkeling (s) met de gradaties:
- s1 = lichte rookontwikkeling, conform EN 61034-2 met de aanvullende vereisten s1a en s1b voor de rookdichtheid
- s2 = gemiddelde rookontwikkeling
- s3 = niet gedefinieerd, mogelijk sterke rookontwikkeling
Zuurvorming (a) met de gradaties:
- a1 = licht corrosieve rookgassen
- a2 = gemiddeld corrosieve rookgassen
- a3 = sterk corrosieve rookgassen
Vorming van brandende druppels (d) met de gradaties:
- d0 = geen brandende druppels
- d1 = kortstondig brandende druppels
- d2 = geen prestaties gespecificeerd
Hoe kleiner de index, hoe beter de prestaties.
De volgende tabel biedt een overzicht van de verschillende brandklassen en de eventuele aanvullingen op de klasse.
| Brandklasse | Beveiligingseisen | Aanwijzing door bouwautoriteiten | Aanvullende vereisten | ||
|---|---|---|---|---|---|
| Rookontwikkeling | Zuurvorming | Vorming van brandende druppels | |||
| Aca | Zeer hoog | Niet ontvlambaar | - | - | - |
| B1ca | Zeer hoog | Moeilijk ontvlambaar | s1-s3 s1a,s1b | a1-a3 | d0-d2 |
| B2ca | Zeer hoog | Moeilijk ontvlambaar | s1-s3 s1a,s1b | a1-a3 | d0-d2 |
| Cca | Hoog | Moeilijk ontvlambaar | s1-s3 s1a,s1b | a1-a3 | d0-d2 |
| Dca | Gemiddeld | Normaal ontvlambaar | s1-s3 s1a,s1b | a1-a3 | d0-d2 |
| Eca | Laag | Normaal ontvlambaar | - | - | - |
| Fca | Klein | Licht ontvlambaar | - | - | - |
De eisen voor de klassen Aca en B1ca zijn zeer hoog. De meeste PVC-kabels bereiken lagere klassen zoals Eca of Dca, terwijl hoogwaardige halogeenvrije kabels aanzienlijk beter presteren en de klassen Cca en B2ca kunnen bereiken. Aangezien de eisen van brandklasse Aca te hoog zijn om met de gangbare thermoplastische materialen een economisch product te kunnen aanbieden, is het in de praktijk niet mogelijk voor kabels en draden om brandklasse Aca te behalen.
Door de harmonisatie zijn de brandklassen in elke EU-lidstaat gelijk. De wettelijke voorschriften verschillen echter zeer sterk van land tot land als het gaat om de brandklasse waaraan de kabels en draden in een gebouw moeten voldoen.
Meer informatie over de afzonderlijke klassen, inclusief de testprocedures en classificatiecriteria, is te vinden in het witboek van ZVEI e. V., de Duitse vereniging van elektrische en elektronische fabrikanten.
Hoe helpt een CPR-gecertificeerde kabel bij brandbescherming?
Om het begrip brandveiligheid duidelijker te kunnen omschrijven, is het nuttig dit in twee gebieden te verdelen.
Het eerste deelgebied is brandpreventie. Alle bouwcomponenten moeten een bijdrage leveren aan het voorkomen van brand of het voorkomen van verspreiding. Zelfdovende en vlamvertragende eigenschappen zijn daarbij een onontbeerlijke hulp.
In het tweede deelgebied gaat het hoofdzakelijk om het redden van personen uit afgesloten ruimtes in het geval van brand. Hierbij is het van belang dat een sterke rookontwikkeling wordt voorkomen en dat de giftigheid van de gassen het voor personen niet moeilijker maakt om te ontsnappen.
Het gebruik van een kabel met geringe zuurvorming en rookontwikkeling is daarom een geschikte brandbeveiligingsmaatregel. De brandklassen maken de sterkte van de kabels inzichtelijk op basis van duidelijke classificatiecriteria en specifieke testmethoden. Hierdoor kunt u al in de planningsfase van uw bouwproject eenvoudig de juiste brandveilige kabel voor uw toepassing vinden.
Hoe wordt conformiteit met de CPR aangetoond?
Conformiteit met de CPR wordt aangetoond door de CE-conformiteit en de prestatieverklaring (DoP = Declaration of Performance). Beide zijn verplicht voor de fabrikant als deze CPR-geclassificeerde producten op de markt wil brengen.
Voor CE-conformiteit moeten kabels en draden van de klassen Eca en hoger worden onderworpen aan proeftesten. Vanaf klasse Cca en hoger moeten deze zelfs regelmatig worden getest aan de hand van fabrieksaudits en steekproeven uit de lopende productie.
De DoP documenteert de respectievelijke klassen van het product en biedt informatie over de fabrikant, het keuringsinstituut, het toepassingsgebied en de prestaties van de kabel of draad. Exacte calorische waarden worden echter niet gespecificeerd. Ook is het zo dat voor de klassen ECA en FCA alleen de hoofdklasse wordt aangegeven.
Verband tussen CPR, DoP en CE-etikettering
- De fabrikant laat zijn product testen volgens de specificaties van de CPR-classificatie.
- Na het doorstaan van de test en classificatie in de brandklassen stelt de fabrikant de DoP op.
- De CE-markering wordt op het product aangebracht, aangezien de CPR-classificatie een conformiteitsverklaring vereist.
De wettelijke verplichting voor consistentie/continuïteit van de CE-markering op een product in de handelsketen is eigenlijk niets nieuws, maar wordt vooral duidelijk in verband met CPR. Fabrikanten en handelaren moeten hierover afspraken maken.
Hoe herken ik CPR-geclassificeerde kabels en draden van LAPP?
Onze ingenieurs van LAPP hebben vele artikelen voor u laten classificeren om u een breed assortiment kabels en draden voor uw bouwproject te kunnen aanbieden.
Een blik op de technische kenmerken vertelt u of een product geclassificeerd is en zo ja, hoe het is ingedeeld. Daarnaast kunt u geclassificeerde producten ook herkennen aan het feit dat naast het gegevensblad altijd de prestatieverklaring beschikbaar is om te downloaden.
Conformiteit met de CPR is te herkennen aan de CE-markering (CE Marking) op het verpakkingslabel van kabels en draden. Omdat er weinig ruimte is op kabels en draden, wordt alleen het CE-teken op de buitenmantel gedrukt. Het volledige label bevindt zich op de verpakking van de kabels en draden en biedt nadere informatie, zoals de naam en het adres van de fabrikant en de brandeigenschappen.
How can I find CPR-certified products in the online shop?
Use our product search to find specific products with CPR certification. To do this, select the desired CPR fire class under Show more filters > Certifications and standards.
Recommendation:
To ensure that all relevant products are displayed, please note:
- Select not only the required CPR fire class, but also all higher classes.
- Take the additional classes into account: CPR smoke density (‘s’), CPR dripping behaviour (“d”) and CPR acidity (‘a’).